1-31 Ocak Serviks Kanseri Farkındalık Ayı

ServiksKanseri, serviks olarak adlandırılan, rahmin alt kısmının kanseri olup bubölgenin yüzeyini oluşturan hücre tabakasının anormal hücrelere dönüşmesiyleortaya çıkabilir. Bu hücrelerde oluşan değişikler çok yavaş seyirli olupöncelikle anormal hücre, sonra prekanseröz (kanser öncüsü) hücre ve en sonundakanser hücresine dönüşüm olur. Kansere dönüşme süreci diğer bazı kansertürlerine göre daha uzundur. Serviks Kanseri, dünyada kadınlarda en sık görülen5 kanser türünden biri olarak evresine göre daha derin dokulara ve uzakorganlara yayılım gösterebilir.

Büyük ölçüdeönlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen Serviks Kanseri,gelişmekte olan ülkelerde çoğunlukla genç ve sosyoekonomik açıdan yoksunkadınları etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bir ülkede Serviks Kanserindenkaynaklı ölümü engellenen kadın sayısı o ülkenin sağlık hizmetleri yönündengelişmişliği ve kadına verilen değer ile doğru orantılıdır. Serviks Kanserinin,tarama yöntemleri ile erken tanı alındığında hastalığa bağlı ölüm oranlarınınbüyük oranda azaltılabildiği kanıtlanmıştır.

Ocak Ayı,Serviks Kanseri Farkındalık Ayı olarak belirlenmiş olup dünyanın birçokülkesinde hastalığa dikkat çekmek üzere farkındalık etkinlikleridüzenlenmektedir. Ülkemizde de farkındalık etkinlikleri tüm illerimizde yapılmakta,tarama programlarımız tanıtılarak halkımızı bu konuda bilinçlendirmeyeçalışılmaktadır.

ServiksKanserinin neredeyse tamamına yakını HPV’nin (Human Papilloma Virüsü) bazıtipleri nedeniyle oluşmaktadır. Bu HPV enfeksiyonu geçiren herkesin Servikskanseri olacağı anlamına gelmez. HPV sadece tek bir çeşit virüs olmayıp bilinen200’den fazla virüsten oluşan bir grubun adıdır. Çoğu insanda aktif enfeksiyonaneden olmazlar ancak bazı yüksek riskli türlerle enfeksiyon yaygındır vegenital siğillere veya kansere neden olabilir. İnsanların �\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\'ında vücutenfeksiyonu kendi başına kontrol eder. Ancak yüksek riskli HPV tipleriyle,kalıcı HPV enfeksiyonu Serviks Kanserinin nedenidir.

Küreselolarak her yıl 625 bin civarında kadın ve yaklaşık 70 bin erkeğin HPV ileilişkili kansere yakalandığı tahmin edilmektedir. Serviks Kanseri, dünyaçapında tahminen 604.127 yeni vaka ve 341.831 ölümle, 2020 yılında kadınlardakanser ve kanser ölümlerinin dördüncü önde gelen nedeni olmuştur. KadınlardaHPV ile ilişkili kanserlerin �\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\'ünü Serviks Kanserleri oluşturmaktadır. Buyönü ile Serviks Kanseri, Dünya Sağlık Teşkilatı tarafından “önlenebilen birölüm nedeni” olarak tanımlanmakta ve bu hastalık için tüm dünyada taramayapılması, her ülkenin kendi kontrol politikasını oluşturması önerilmektedir.

Budoğrultuda Bakanlığımız, yürütülmekte olan kapsamlı sağlık programlarının içineServiks Kanseri Taramalarını da almış ve büyük bir başarı ile yürütmeye devametmektedir. Ülkemiz, dünyada ulusal bazda Serviks Kanseri Tarama Programıbaşlatıp sürdürebilen nadir ülkelerdendir. Ulusal Serviks Kanseri TaramaProgramı, 2014 yılına kadar PAP- Smear testi ile yürütülmekteydi. 2014 yılıAğustos ayından itibaren sensitivitesi daha yüksek olan HPV-DNAtestine geçilmiştir.

ServiksKanseri Neden Önemli?

Servikskanseri, dünyada kadınlarda meme kanseri, kalın bağırsak ve akciğerkanserlerinden sonra dördüncü sırada görülürken, ülkemizde onuncu sırada yeralmaktadır. En son yayımlanan resmi verilere göre; ülkemizde Serviks kanseriningörülme sıklığı yüz binde 4,2’dir. Bir yıl içerisinde yaklaşık 2.125 kadınserviks kanseri tanısı almıştır.

· Servikskanseri önlenebilen bir hastalıktır.

· Servikskanseri erken teşhis edildiğinde yüksek oranda tedavi edilebilir bir kansertürüdür.

RiskFaktörleri Nelerdir?

· 30 yaşınüzerinde olup tedavi edilmemiş Human Papilloma Virüs (HPV) ve/veya cinsel yollabulaşan diğer enfeksiyonların olması,

· Çok doğumyapmak ve ilk doğumu erken yaşta yapmak,

· Erken yaşta(16 yaş öncesi) aktif cinsel yaşama başlamak,

· Birden fazlacinsel partnerin olması,

· Sigaraiçmek,

· Düşüksosyoekonomik düzeye sahip olmak,

· Zayıflamışbağışıklık sistemi (İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü/HIV gibi) hastalıklarınolması.

BelirtileriNelerdir?

Serviks’tekanser öncesinde gelişen değişiklikler genellikle belirti vermeyip ancak pelvikmuayene, Pap Smear testi ve HPV testleri ile erken dönemde tespitedilebilmektedir.

Aşağıdakibelirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız hemen hekiminize başvurunuz:

· Vajinadanartan miktarda veya alışılmadık türde akıntı geliyorsa,

· Sırt, bacakveya kadın cinsel organlarının olduğu bölgede ağrı hissi varsa,

· Yorgunluk,kilo kaybı, iştahsızlık gelişmişse,

· Tek ya daiki bacakta şişkinlik varsa,

· İdraryaparken ağrı hissedilirse,

· Normal adetdönemi dışındaki zamanlarda lekelenme tarzında hafif kanama oluyorsa,

· Normaldendaha uzun süren veya daha ağır olan âdet kanaması söz konusu ise,

· Cinselilişki sırasında veya sonrasında kanama veya ağrı varsa,

· Menopozsonrası kanama olursa.

Erken Teşhis

Tarama veerken teşhis ile tedavisi mümkün olan Serviks kanseri, günümüzde kanserden ölümnedenleri arasında çok geride yer almaktadır. Serviks kanseri HPV ile ilişkiliolan en yaygın hastalıktır. Neredeyse tüm Serviks kanserleri HPV enfeksiyonunedeniyle gelişmektedir. HPV ayrıca kadın ve erkeklerde cinsel organ, baş-boyunve ağız boşluğu kanserlerine de neden olmaktadır. HPV’nin tespiti, erkendönemde serviksteki kanser öncülü değişikliklere işaret ederek kanser teşhisinikolaylaştırmaktadır. Günümüzde serviks kanserini önlemeye veya erkentanıya yardımcı olmak üzere geliştirilmiş iki tarama testi yaygın şekildekullanılmaktadır.

· HPV testi; Servikstekihücresel değişikliklere neden olabilecek virüsün, serviks hücrelerinde tespitiesasına dayanan bir testtir.

· Pap Smear testi; uygunşekilde tedavi edilmezse Serviks kanserine dönüşebilecek olan kanser öncülüdurumları (Servikteki hücre değişiklikleri) arama esasına dayanan bir testtir.

Her iki testde son derece basit ve ağrısız işlemlerdir.

Servikskanseri Dünya Sağlık Teşkilatı (DST tarafından) “önlenebilen bir ölüm nedeni”olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizde uygulanan Ulusal Kanser Tarama Programıuyarınca, tarama standartlarımız doğrultusunda 30-65 yaş arası kadınlarımıza 5yılda bir ücretsiz olarak HPV-DNA testi ile tarama yapılmaktadır.

TaramaTestleri Nerelerde Yapılabilir?

81 İlimizdeAile Sağlığı Merkezleri, Toplum Sağlığı Merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezlerive Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezlerinde (KETEM); Kırsal vedezavantajlı gruplara da mobil tarama araçları ile söz konusu taramahizmetleri ÜCRETSİZ olarak verilmektedir. Ayrıca; kamu veüniversite hastaneleri ile özel hastanelerde de PAP-Smear testi ile fırsatçıtaramalar devam etmektedir.

Tedavi

Erkendönemde saptandığında ek bir başka tedaviye ihtiyaç olmadan tümör cerrahiolarak çıkartılabilir. Eğer daha ileri bir safhada karşılaşılmışsa kemoterapive radyoterapi verilmektedir. Hangi tedavinin kime ve nasıl uygulanacağı evreyegöre değişmektedir.

Korunma

· HPV’nin ençok kanser yapan tiplerine karşı geliştirilen ve koruyuculuğu yüksek olanaşılar mevcuttur. Dünya Sağlık Teşkilatı, serviks kanserine karşı 9-14yaşlarındaki kız ve erkek çocuklara aşı yapılmasını önermektedir.

· 30 yaşındanitibaren tarama testlerini düzenli bir şekilde yaptırmak.

· Güvenlicinsel ilişki konusunda danışmanlık almak.

· Erkeklerinsünnet olması.

· Sigarakullanmamak.

Bu kapsamda,Ocak Ayı Serviks Kanseri Farkındalık Etkinliklerinde kullanılabilecek temalaraşağıda yer almaktadır.

1.“Serviks kanserini önlemek için,bilgilenin, bilgilendirin, doğru bilgiye ulaşın. Bilinçli toplum sağlıklı gelecektir!”

2. Dünya Sağlık Teşkilatı’nınverilerine göre rahim ağzı kanseri dünyada ortadan kaldırılabilecek ilk kansertürü olarak gösterilmektedir.

Servikskanseri, aşılama, tarama ve etkin tedavi için kapsamlı bir yaklaşımla bir halksağlığı sorunu olarak birkaç nesil içinde sonlandırılabilir!

3. Serviks kanserinden korunmakiçin;

· Doktorkontrollerinizi ihmal etmeyin.

· Taramatestlerinizi düzenli yaptırın.

· Tütün vetütün ürünlerinden uzak durun.

· Obeziteyekarşı önlem alın.

· Sağlıklıbeslenin.

· Bağışıklıksisteminizi güçlendirin.

· Cinsel yollabulaşabilecek hastalıklara karşı tedbirli olun.

· “BİLGİLENİN,BİLGİLENDİRİN, DOĞRU BİLGİYE ULAŞIN”

Copyright © 2025 Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Tüm Hakları Saklıdır.

https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler-kanser/1-31-ocak-serviks-kanseri-farkindalik-ayi.html